زگیل تناسلی، ویروس HPV و پاپ اسمیر

ویروس HPV یا Human Papilloma Virus که بیش از صد نوع از آن شناسایی شده و انواع کم خطر و پرخطر دارد از طریق تماس جنسی منتقل میشود و برای انتقال لزوماً نیاز به دخول نیست. گزارشات موردی مبنی بر انتقال در استخرهای مشترک ،سونا و حمام وجود دارد ولی هنوز این راههای انتقال تأیید نشده است.
اکثر موارد عفونت HPV بدون علامت هستند و خود به خود توسط سیستم ایمنی بدن پاکسازی میشوند به طورتیکه 70 درصد بعد از یکسال و 90 درصد بعد از دو سال دیگر قابل شناسایی نیستند.

عواملی وجود دارند که باعث کاهش احتمال پاکسازی ویروس توسط سیستم ایمنی بدن میشوند این عوامل شامل سن بالای 30 سال ،عفونت با چند نوع HPV، سیستم ایمنی ضعیف ،سیگار کشیدن و ابتلا به بقیه بیماریهای مقاربتی.
اکثر مردان و زنانی که دچار این عفونت میشوند علامتی ندارند و به همین علت از عفونت خود بی اطلاع هستند اما در برخی موارد در قسمتهای مختلف بدن دچار زگیل میشوند از جمله زگیل در ناحیه تناسلی. در موارد دیگری انواع خاصی از HPV می توانند ضایعات پیش سرطانی یا سرطان ایجاد کنند از جمله در دهانه رحم و ولوو خانمها.

انواع 6 و 11 این ویروس که غیرسرطان زا و کم خطر هستند معمولا مسئول پیدایش زگیلهای تناسلی هستند، زگیلهای تناسلی بسیار مسری هستند و در صورت تماس جنسی در 75 درصد موارد شریک جنسی مقابل آلوده میشود،تشخیص آن اکثر اوقات توسط بیمار یا شریک جنسی وی داده میشود و توسط پزشک تأیید میشود.

زگیلهای روی پوست به صورت ضایعات گل کلمی و به شکل سفید خاکستری تا قرمز گوشتی دیده میشود ولی زگیلهای مخاطی مثلا مخاط مدخل واژن به شکل شفاف تر و قرمز رنگ دیده میشود.

هدف از درمان از بین بردن زگیلهاست، ریشه کن کردن عفونت ویروسی امکانپذیر نیست .روشهای درمان شامل درمان دارویی مثل تری کلرو استیک اسید، ایمیکیمود، پودوفیلوکس و درمانهای تخریب کننده مثل لیزر، کرایوتراپی و کوتر هستند.

اگر زگیل تناسلی به درمان پاسخ ندهد باید برای رد ضایعات پیش سرطانی نمونه برداری انجام شود.

در مورد ضایعات پیش سرطانی و سرطان دهانه رحم باید گفت HPV در 99.7 درصد این موارد وجود دارد و عامل ضروری برای این سرطانها هست، از بین انواع HPV نوع 16 و 18 که پرخطر هستند عامل 70 درصد این سرطانها هستند ولی باید به این نکته توجه داشت که اگر آزمایش HPV پرخطر در فردی مثبت شد لزوماً به این معنی نیست که اون فرد سرطان دارد چون در سنین زیر 30 سال حتی این HPV های پرخطر هم ممکن است توسط سیستم ایمنی بدن پاکسازی شوند.

سرطان دهانه رحم جزء معدود سرطانهایی است که در مرحله پیش سرطانی قابل شناسایی و درمان است و میتوان جلوی پیشرفت آن به سمت سرطان را گرفت و به همین علت غربالگری آن با تست پاپ اسمیر توصیه شده .سن شروع غربالگری از 21 سالگی است نمونه پاپ اسمیر توسط سیتوبراش اخذ میشود و داخل مایع مخصوص گذاشته و به آزمایشگاه تحویل داده میشود، در سنین زیر 30 سال پاپ اسمیر سالی یکبار باید انجام شود و پس از 30 سالگی در صورتی که سه تست متوالی قبلی طبیعی باشد هر 2 تا 3 سال یکبار باید انجام شود .درسنین بالای 30 سال میتوانیم از روش کوتست (Co-test) استفاده کنیم که شامل پاپ اسمیر و تعیین نوع HPV است. تست HPV typing از همان نمونه ای که برای پاپ اسمیر گرفته شده قابل انجام است. اگر نتایج هر دو تست منفی باشد غربالگری هر 3 سال یکبار تا 65 سالگی انجام میشود. اگر در پاپ اسمیر سلولهای غیرطبیعی داشته باشیم و یا HPV پرخطر مثبت باشد بررسیهای بیشتر با کولپوسکوپی لازم است.

واکسن گارداسیل

واکسن HPV یا گارداسیل در برابر HPV های کم خطر 6 و 11 و پرخطر 16 و 18 محافظت کننده است ،توصیه شده دختران و پسران در سنین 9 تا 26 سالگی و ترجیحا قبل از اولین تماس جنسی که واکسن بیشترین تأثیر را دارد واکسن را تزریق کنند،این واکسن در سه دوز تزریق میشود .اگر خانمی واکسن را تزریق کرده باشد همچنان مثل بقیه خانمها نیاز به غربالگری با تست پاپ اسمیر دارد.

پیشگیری: در سرطان دهانه رحم بيش از هر نوع بدخيمي ديگري، اثرات پيشگيري، تشخيص زودرس و درمان به موقع بر كاهش ميزان مرگ و مير مشهود است. این امر می‌تواند با انجام دوره‌ای تست پاپ اسمیر صورت پذیرد. انجام واکسیناسیون در برخی کشورهای پیشرفته باعث کاهش قابل توجهی در ابتلاء افراد به ویروس شده است.