زایمان سزارین

سزارین یکی از روش های رایج زایمان است که در اتاق عمل انجام شده و شامل ایجاد یک برش بر روی شکم برای خارج کردن نوزاد از رحم میشود. در این روش نوزاد به جای عبور از مجرای زایمان (زایمان طبیعی)، از طریق برش ایجاد شده بر روی شکم از رحم خارج می شود.

در اکثریت موارد زایمان سزارین به دلیل جلوگیری از بروز بیماری و گاها به دلیل آنکه زایمان طبیعی تهدیدی برای سلامتی مادر و فرزند است، انجام می گردد. با توجه به درخواست های بسیار زیاد مادران برای انجام این نوع از زایمان، متخصص زنان و زایمان شرایط و وضعیت مادر را مورد ارزیابی قرار می دهد و سپس تصمیمات لازمه را در این باره اتخاذ می کند.

در زایمان سزارین متخصص زنان و زایمان در حالی که مادر تحت بی حسی اپیدورال یا ستون فقرات قرار دارد، روی شکم و رحم برش ایجاد می کند. بیهوشی عمومی در این روش معمولا انجام نمی شود.

اندازه برش معمولاً بین 10 تا 20 سانتی متر طول دارد.

با بی حسی اپیدورال یا ستون فقرات، قسمت پایین بدن بدون بیهوشی کامل در طی زایمان سزارین، بدون درد باقی می ماند. البته مادر ممکن است کمی کشیدگی را در بدن احساس کند.

پزشک متخصص زنان و زایمان بعضی اوقات برای مخفی کردن عمل از دید مادر، یک پرده جلوی او قرار می دهد که این مورد می تواند باعث اضطراب او شود. برخی از بیمارستان ها استفاده از یک پارچه شفاف را حین سزارین مجاز می دانند.

مشکلات غیرقابل پیش‌بینی که ممکن است به خاطر آن سزارین شوید شامل موارد زیر است:

  • روند زایمان کند، متوقف یا دشوار شده باشد.
  • جنین در شرایط زجر جنین باشد و ضربان قلب او دچار اختلال شود.
  • مشکلات جدی در بند ناف یا جفت وجود داشته باشد.
  • جنین بزرگ‌جثه یا ماکروزوم باشد.

قبل از زایمان اگر پزشک از وجود مشکلی مطلع باشد، ممکن است تاریخی را برای انجام سزارین تعیین کند. عللی که ممکن است باعث سزارین پیش‌بینی‌شده شود به شرح زیر است:

  • نچرخیدن مناسب و قرار نگرفتن سر جنین به سمت کانال زایمان
  • وجود بیماری‌های مزمن قلبی و خطرساز در فشار زایمان طبیعی
  • وجود عفونت قابل انتقال به جنین مانند تبخال تناسلی
  • بارداری چندقلویی و احتمالاً در زایمان قل دوم
  • وجود سزارین قبلی و غیرممکن بودن زایمان طبیعی

در برخی موارد، فردی که قبلاً با انجام سزارین زایمان کرده، ممکن است بتواند نوزاد بعدی را با زایمان طبیعی به دنیا آورد. از پزشک خود دربارۀ زایمان به روش طبیعی بعد از سزارین قبلی سؤال کنید.

آمار زایمان به روش سزارین در دهه‌های اخیر بسیار افزایش یافته است. درحالی‌که متخصصان معتقدند در بسیاری از موارد، انجام سزارین به جای زایمان طبیعی لزومی نداشته است و حتی در برخی موارد نیز خطراتی برای مادر و جنین به دنبال خواهد داشت. اغلب مادران و نوزادان پس از سزارین با مشکلی مواجه نمی‌شوند اما با توجه به اینکه سزارین یک عمل جراحی بزرگ است، خطر بیشتری نسبت به زایمان طبیعی دارد. برخی از این خطرها شامل موارد زیر است:

  • عفونت محل جراحی
  • صدمه دیدن مادر یا نوزاد
  • ترومبوز وریدی، تشکیل لختۀ خونی در پاها یا ریه‌های مادر
  • عوارض بیهوشی مثل حالت تهوع، استفراغ، سردرد شدید و کمردرد
  • افزایش شیوع اختلالات تنفسی نوزاد به دلیل زایمان زودتر از موعد
  • افزایش خطر ایجاد جفت سرراهی یا جفت چسبنده در بارداری بعدی
  • از دست دادن شدید خون به دلیل افزایش خونریزی بیش از دو برابر زایمان طبیعی

دوران نقاحت پس از زایمان سزارین

پس از زایمان سزارین، مادر و فرزندش ممکن است نیاز باشد که 2 تا 3 روز در بیمارستان بمانند. مادر احتمالاً در 4 تا 6 هفته اول، درد در محل برش، گرفتگی و خونریزی با یا بدون لخته را تجربه خواهد کرد. شدت این علائم برای خانمهای مختلفی که تحت عمل جراحی قرار گرفته اند متفاوت است اما پس از گذشت زمان بهبود حاصل می شود. با شدت گرفتن هر یک از این علائم یا در صورت طولانی تر شدن دوران نقاحت، لازم است به پزشک مراجعه کنید. پزشک میزان بهبودی را در طول ویزیت های بعد از عمل ارزیابی می کند. همچنین زمان مناسبی برای بحث در مورد پیشرفت و پرسیدن سؤالات مادر از پزشک است.

پزشکان توصیه می کنند پس از بازگشت به منزل فعالیت بدنی و کارهای روزانه را محدود کنند تا زمانی که پزشک بگوید از سرگیری مجدد فعالیت های سابق بی خطر است، به طور معمول 4 تا 6 هفته پس از عمل، آنها توصیه می کنند که بیماران از ورزش سنگین، بلند کردن اجسام سنگین، قرار دادن هر چیزی در واژن یا رابطه جنسی خودداری کنند.

در طول دوره بهبودی، اقدامات زیر می تواند مفید باشد:

  • با نوشیدن آب فراوان، هیدراتاسیون را حفظ کنید.
  • هرگونه دارو را طبق دستورالعمل مصرف کنید.
  • در صورت لزوم استراحت کنید.
  • با استفاده از کمربند بارداری یا بالشت، از محل برش و شکم محافظت کنید.

اگر سؤال دیگری درباره زایمان سزارین دارید یا برای انتخاب گزینه مناسب زایمان دچار سردرگمی شده اید، با متخصص زنان و زایمان خود مشورت کنید. دکتر لاله صادقی متخصص زنان و زایمان در تهران قادر هستند به این گونه سوالات و نگرانی شما پاسخ مناسب داده و شما را راهنمایی کنند.