اندومتریوز

بافت اندومتریال )شامل غده، گلبول های خون و بافت های همبند( معمولا درون رحم رشد می کند تا رحم را آماده برای تخمک گذاری کند. این بافت به صورت طبیعی در داخل حفره رحم وجود دارد و به صورت ماهیانه دچار تغییرات قاعدگی می شود.

علت دقیق اندومتریوز مشخص نشده است.

آندومتریوز رشد غیرطبیعی سلولها (سلولهای آندومتر) مشابه سلولهای داخل رحم اما در محلی خارج از رحم است. آندومتریوز بیشتر در سایر اندام های لگن یافت می شود.

اندومتریوز در زنانی که دچار ناباروری هستند بیشتر تشخیص داده می شود، اما این شرایط لزوماً باعث ناباروری نمی شود.

اکثر زنان مبتلا به آندومتریوز هیچ علامتی ندارند. با این حال ، هنگامی که زنان علائم و نشانه های اندومتریوز را تجربه می کنند ، ممکن است شامل موارد زیر باشد:

  •     کمردرد در دوران قاعدگی
  •     گرفتگی شدید در دوران قاعدگی
  •     درد هنگام دفع مدفوع یا ادرار ، به ویژه در دوران قاعدگی
  •     خونریزی غیر معمول یا شدید در طول قاعدگی
  •     وجود خون در مدفوع یا ادرار
  •     اسهال یا یبوست
  •     رابطه جنسی دردناک
  •     خستگی که از بین نمی رود
  •     مشکل باردار شدن

درد لگن در دوران قاعدگی یا تخمک گذاری می تواند یکی از علائم اندومتریوز باشد ، اما ممکن است در زنان عادی نیز رخ دهد.

دلایل بسیاری وجود دارد که  منجر به ایجاد بیماری آندومتریوز می شود. برخی از دلایل شامل:

  • باردار نشدن بعد از ازدواج
  • مبتلا شدن یک یا چند نفر از اقوام نزدیک به اندومتریوز
  • بستن راه خروج طبیعی خون قاعدگی از بدن
  • سابقه داشتن عفونت لگنی
  • مشکلات رحمی

برخی مطالعات نشان داده اند که زنان مبتلا به آندومتریوز بیشتر در معرض ابتلا به انواع خاصی از سرطان تخمدان هستند. این خطر در زنان مبتلا به آندومتریوز و بانوانی که دچار ناباروری اولیه  هستند(کسانی که هرگز باردار نشده اند) بیشتر است.

برخی مطالعات نشان داده اند که زنان مبتلا به آندومتریوز بیشتر در معرض ابتلا به انواع خاصی از سرطان تخمدان هستند. این خطر در زنان مبتلا به آندومتریوز و بانوان

هیچ داده ای وجود ندارد که ثابت کند تغییرات رژیم غذایی می تواند از علائم آندومتریوز جلوگیری یا کاهش دهد. یک مطالعه نشان داد که مصرف زیاد سبزیجات و میوه های سبز با کاهش خطر ابتلا به آندومتریوز مرتبط است ، در حالی که مصرف بیشتر گوشت قرمز با خطر بیشتری همراه است. هیچ ارتباطی با مصرف الکل ، شیر یا قهوه مشاهده نشد. مطالعات بیشتری لازم است تا مشخص شود آیا رژیم غذایی در ایجاد اندومتریوز نقش دارد یا خیر.

ی که دچار ناباروری اولیه  هستند(کسانی که هرگز باردار نشده اند) بیشتر است.

آیا اندومتریوز باعث ناباروری می شود؟

آندومتریوز در زنان نابارور شایع تر است، در مقایسه با کسانی که باردار شده اند. با این حال ، بسیاری از زنان مبتلا به آندومتریوز تایید شده می توانند بدون مشکل باردار شوند، به ویژه اگر این بیماری خفیف یا متوسط ​​باشد. تخمین زده می شود که تا 70 درصد از زنان مبتلا به آندومتریوز خفیف یا متوسط ​​طی سه سال بدون هیچ گونه درمان خاصی باردار شوند.

دلایل کاهش باروری در صورت وجود آندومتریوز به طور کامل مشخص نیست. به احتمال زیاد عوامل آناتومیکی و هورمونی در کاهش باروری نقش دارند. وجود آندومتریوز ممکن است باعث ایجاد اسکار (چسبندگی) قابل توجهی در داخل لگن شود، که می تواند ساختارهای آناتومیک طبیعی را مخدوش کند. از طرف دیگر، آندومتریوز ممکن است از طریق تولید مواد التهابی که بر تخمک گذاری ، لقاح تخمک و یا لانه گزینی جنین تأثیر منفی دارد، باروری را تحت تأثیر قرار دهد.

گزینه های درمانی ناباروری مرتبط با اندومتریوز متفاوت است ، اما اکثر پزشکان معتقدند که جراحی بر درمان دارویی اندومتریوز برتری دارد. در صورت لزوم ، فناوری باروری کمکی نیز ممکن است به عنوان مکمل یا جایگزین درمان جراحی مورد استفاده قرار گیرد.

آیا آزمایشی برای تشخیص اندومتریوز وجود دارد؟

پزشکان متخصص زنان و زایمان پزشکانی هستند که معمولاً اندومتریوز را درمان می کنند.

اندومتریوز را می توان بر اساس علائم درد لگن و یافته های حین معاینه فیزیکی مشکوک کرد. گاهی اوقات ، در حین معاینه واژینال، پزشک می تواند به وجود این بیماری شک کرده و در برای بررسی بیشتر آزمایشات تکمیلی برای بیمار در نظر بگیرد. در مواقع دیگر ، هیچ ندولی احساس نمی شود ، اما معاینه خود باعث درد یا ناراحتی غیرمعمول می شود.

لاپاراسکوپی رایج ترین روش جراحی است که بیشتر جراحان برای دقیق  اندومتریوز استفاده می کنند. این یک عمل جراحی جزئی است که تحت بیهوشی عمومی یا در برخی موارد تحت بی حسی موضعی انجام می شود. معمولاً به عنوان یک روش سرپایی صورت می گیرد و نیاز به بستری بیمار نمی باشد. در طول لاپاراسکوپی ، بیوپسی (برداشتن نمونه های بافتی کوچک برای معاینه زیر میکروسکوپ) نیز می تواند به منظور تشخیص بافت انجام شود.

درمان اندومتریوز چیست؟

اندومتریوز را می توان با دارو ویا جراحی درمان کرد. اهداف درمان اندومتریوز ممکن است شامل تسکین علائم ویا افزایش باروری باشد.

داروهای ضد التهابی غیر استروئیدی معمولاً برای تسکین درد لگن و گرفتگی قاعدگی تجویز می شوند. این داروهای مسکن هیچ تاثیری بر روی کاشت آندومتر یا پیشرفت اندومتریوز ندارند. با این حال ، آنها تولید پروستاگلاندین را کاهش می دهند و پروستاگلاندین ها به خوبی در ایجاد درد نقش دارند. همانطور که تشخیص اندومتریوز را می توان تنها با بیوپسی تایید کرد.